BMI چیست؟

BMI که مخفف Body Mass Index است، عددی ساده برای مقایسه وزن با قد شماست. این شاخص در دهه 1830 توسط ریاضی‌دان بلژیکی‌ای به نام آدولف کتله طراحی شد و بعداً توسط گروه‌های سلامت عمومی به‌عنوان راهی سریع برای دسته‌بندی جمعیت‌ها بر اساس وزن پذیرفته شد. نتیجه، یک مقدار واحد است که به‌طور کلی نشان می‌دهد وزن شما پایین‌تر از، نزدیک به، یا بالاتر از بازه‌ای قرار دارد که بیشتر پژوهش‌ها آن را با کمترین خطرات سلامت مرتبط با وزن همراه می‌دانند.

BMI به شما نمی‌گوید چه مقدار چربی دارید، چقدر قوی هستید یا قلب شما چقدر آماده است. این شاخص با همه بدن‌ها طوری رفتار می‌کند که انگار وزن فقط از یک منبع می‌آید، در حالی که دو نفر با BMI یکسان می‌توانند ترکیب بدنی بسیار متفاوتی داشته باشند. به همین دلیل، BMI بیشتر برای یک نگاه اولیه مفید است تا یک حکم نهایی.

نحوه محاسبه BMI

فرمول کوتاه است. وزن خود را به کیلوگرم بگیرید و آن را بر مجذور قد خود به متر تقسیم کنید.

BMI = وزن (کیلوگرم) / قد (متر)²

اگر با پوند و اینچ کار می‌کنید، نسخه‌ای وجود دارد که همان عدد را به شما می‌دهد. وزن خود را به پوند در 703 ضرب کنید، سپس آن را بر مجذور قد خود به اینچ تقسیم کنید.

BMI = (وزن به پوند × 703) / قد (اینچ)²

برای مثال، فردی که 70 کیلوگرم وزن دارد و قدش 1.75 متر است، BMI برابر با 70 تقسیم بر 3.0625 دارد که به 22.9 گرد می‌شود. این مقدار در بازه‌ای قرار می‌گیرد که معمولاً برای بزرگسالان وزن نرمال نامیده می‌شود.

توضیح دسته‌بندی‌های BMI

BMI بزرگسالان معمولاً در چهار بازه اصلی گروه‌بندی می‌شود. برای کودکان و نوجوانان از سیستم متفاوتی استفاده می‌شود که سن و جنس را هم در نظر می‌گیرد.

این بازه‌ها میانگین‌هایی هستند که از گروه‌های بزرگ به دست آمده‌اند. شرایط فردی همچنان اهمیت دارد. یک بازیکن حرفه‌ای راگبی و یک کارمند کم‌تحرک اداری ممکن است BMI یکسانی داشته باشند، اما به دلایلی کاملاً متفاوت.

آیا BMI دقیق است؟

BMI برای کاری که برای آن ساخته شده دقیق است؛ یعنی مقایسه وزن و قد در قالب یک عدد. اما به‌عنوان یک اندازه‌گیری مستقیم از چربی بدن دقت کمتری دارد، در حالی که معمولاً همین چیزی است که مردم واقعاً می‌خواهند بدانند. مطالعاتی که BMI را با اندازه‌گیری‌های استاندارد طلاییِ چربی بدن مقایسه می‌کنند نشان می‌دهند که BMI به‌طور میانگین چربی بدن را نسبتاً خوب دنبال می‌کند، اما دامنه خطا برای هر فرد به‌تنهایی زیاد است.

دو عامل باعث بزرگ‌تر شدن خطا می‌شوند. اول اینکه BMI عضله را از چربی جدا نمی‌کند، بنابراین بدن عضلانی برای این فرمول سنگین به نظر می‌رسد. دوم اینکه BMI هیچ چیزی درباره محل ذخیره شدن چربی بدن نمی‌گوید. چربی اطراف کمر نسبت به همان مقدار چربی روی باسن و ران‌ها خطر متابولیک بیشتری دارد، اما BMI با هر کیلوگرم یکسان برخورد می‌کند.

چرا BMI می‌تواند گمراه‌کننده باشد

واضح‌ترین مثال، ورزشکاران هستند. فردی که وزنه‌بردار است، 180 سانتی‌متر قد و 100 کیلوگرم وزن دارد، BMI حدود 30.9 خواهد داشت که فرمول آن را چاق محسوب می‌کند. درصد چربی بدن او ممکن است تک‌رقمی باشد. همین BMI برای یک فرد کم‌تحرک می‌تواند نشان‌دهنده چربی اضافی قابل‌توجه باشد. در این فرمول هیچ چیزی وجود ندارد که بتواند این دو بدن را از هم تشخیص دهد.

چند گروه دیگر که BMI برای آن‌ها به‌طور منظم تصویری گمراه‌کننده ارائه می‌دهد:

• بزرگسالان مسنی که با افزایش سن توده عضلانی خود را از دست می‌دهند، ممکن است BMI نرمالی داشته باشند اما چربی بیشتری از آنچه عدد نشان می‌دهد حمل کنند.
• افرادی با اندام‌های بلند یا اسکلت پهن‌تر ممکن است بدون داشتن چربی اضافی BMI بالاتری داشته باشند.
• برخی گروه‌های جمعیتی در مقادیر BMI پایین‌تر از آستانه‌های پیش‌فرض دچار خطر متابولیک می‌شوند، در حالی که برخی دیگر در مقادیر بالاتر خطر کمتری دارند. بعضی نهادهای سلامت به همین دلیل از نقاط برش تعدیل‌شده استفاده می‌کنند.
• بارداری، احتباس شدید آب و ورم پس از ورزش می‌توانند در کوتاه‌مدت عدد را تغییر دهند.

آیا باید به BMI تکیه کنید؟

پاسخ صادقانه این است: با آن مثل یک عدد غربالگری رفتار کنید، نه یک تشخیص. در سطح جمعیت، BMI همبستگی خوبی با پیامدهای سلامت دارد و به همین دلیل پزشکان هنوز از آن استفاده می‌کنند. در سطح فردی، این فقط یک نقطه روی نقشه‌ای است که شامل اندازه‌گیری دور کمر، فشار خون، آزمایش خون، ضربان قلب در حالت استراحت، انرژی، خواب، قدرت و حتی نحوه نشستن لباس بر تن شماست.

اگر BMI شما در بازه نرمال قرار دارد و بقیه شاخص‌ها هم خوب به نظر می‌رسند، احتمالاً چیز زیادی برای اقدام وجود ندارد. اگر بیرون از آن بازه قرار بگیرد، این دعوتی برای نگاه کردن به تصویر کلی‌تر است، نه دلیلی برای وحشت. این عدد وقتی بسیار مفیدتر می‌شود که آن را در کنار چیزی مثل دور کمر دنبال کنید، چون چربی شکمی‌ای را نشان می‌دهد که BMI از قلم می‌اندازد.

BMI سالم چیست؟

برای بیشتر بزرگسالان بین 20 تا 65 سال، BMI بین 18.5 تا 24.9 بازه مرجع برای کمترین میانگین خطرات مرتبط با وزن در نظر گرفته می‌شود. برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که پایین‌ترین نقطه مرگ‌ومیر در واقع در اوایل دهه 20 تا میانه دهه 20 قرار دارد، و وقتی از مرزهای بازه نرمال عبور می‌کنید، منحنی خطر ملایم است نه تند و ناگهانی.

وزن سالم را بهتر است بر اساس عملکرد بدن تعریف کرد تا یک عدد BMI. انرژی پایدار، قدرت خوب، وزن باثبات در طول ماه‌ها، خواب مناسب و نتایج آزمایش طبیعی بیشتر از 0.5 واحد روی یک مقیاس به شما اطلاعات می‌دهند. از BMI برای دیدن روند استفاده کنید، سپس با ابزارهای دیگر دقیق‌تر بررسی کنید تا بفهمید چه چیزی پشت آن قرار دارد.